Europejski Tytuł Egzekucyjny (ETE) to kluczowe narzędzie w transgranicznej windykacji należności w Unii Europejskiej. Umożliwia on wierzycielom szybkie i efektywne odzyskiwanie długów od dłużników przebywających w innym państwie członkowskim, eliminując potrzebę skomplikowanych i czasochłonnych procedur sądowych. Dzięki ETE, orzeczenie, ugoda sądowa czy dokument urzędowy wydany w jednym kraju UE staje się wykonalny w innym, bez konieczności dodatkowego stwierdzenia jego wykonalności. To znaczące uproszczenie w egzekucji transgranicznej roszczeń bezspornych.
W tym artykule wyjaśnimy, czym jest Europejski Tytuł Egzekucyjny, w odniesieniu do jakich orzeczeń można go uzyskać, jakie roszczenia uznaje się za bezsporne oraz jakie kroki należy podjąć, aby skutecznie go wykorzystać do odzyskiwania długów z UE.
Czym jest Europejski Tytuł Egzekucyjny (ETE) i do czego służy?
Europejski Tytuł Egzekucyjny (ETE) to zaświadczenie, które może towarzyszyć orzeczeniu sądowemu, ugodzie sądowej lub dokumentowi urzędowemu. Jego głównym celem jest zapewnienie swobodnego przepływu takiego dokumentu w Unii Europejskiej. ETE jest niezbędny do wykonania w danym państwie członkowskim orzeczenia, ugody sądowej bądź dokumentu urzędowego sporządzonego w innym państwie członkowskim, w odniesieniu do roszczenia bezspornego. Dzięki niemu, wierzyciel nie musi przechodzić przez dodatkowe procedury stwierdzające wykonalność danego aktu w innym państwie członkowskim, co znacząco przyspiesza egzekucję należności.
Europejski Tytuł Egzekucyjny jest pod tym względem podobny do europejskiego nakazu zapłaty, który również upraszcza odzyskiwanie długów od kontrahentów z UE. Więcej na ten temat znajdziesz w naszym artykule: Odzyskiwanie długów od kontrahentów z UE (część 2).
W odniesieniu do których orzeczeń można uzyskać ETE?
Europejski Tytuł Egzekucyjny można uzyskać w odniesieniu do orzeczeń, w których przedmiotem sporu jest roszczenie o zapłatę konkretnej kwoty pieniężnej, która stała się wymagalna. W przypadku Polski (a także większości innych państw europejskich) takie orzeczenie musi być wydane po 21 stycznia 2005 r. Wyjątkiem od tej zasady jest Bułgaria i Rumunia, w których takie orzeczenie musi mieć datę późniejszą niż 1 stycznia 2007 r.
W rozumieniu przepisów unijnych za orzeczenie uznaje się nie tylko polskie czy europejskie dokumenty nazwane „orzeczeniem”. Na potrzeby ETE za orzeczenie uznaje się również:
- wyrok
- nakaz
- postanowienie
- nakaz egzekucyjny
- ustalenie kosztów lub wydatków przez urzędnika sądowego.
Wymogiem jest to, żeby wydane zostało ono przez sąd któregokolwiek państwa członkowskiego z wyjątkiem Danii. Tak rozumiane orzeczenie, aby mogło być podstawą do uzyskania ETE, musi dotyczyć bezspornego roszczenia pieniężnego w sprawie cywilnej lub handlowej. Może ono dotyczyć także zobowiązań alimentacyjnych, co czyni Europejski Tytuł Egzekucyjny wszechstronnym narzędziem w windykacji transgranicznej. Warto zaznaczyć, że Europejski Tytuł Egzekucyjny nie musi odnosić się do całego orzeczenia. Jeżeli tylko jego części spełniają wymogi jego wydania, tytuł może być wydany jedynie w odniesieniu do tych części.
Roszczenie bezsporne – czyli jakie? Definicja i przykłady
Za roszczenia bezsporne uznaje się takie, co do których dłużnik nie ma zastrzeżeń. Może się tak stać w kilku przypadkach, co jest kluczowe dla możliwości zastosowania Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego:
- Wyraźne uznanie roszczenia: Dłużnik wyraźnie zgodził się co do roszczenia poprzez jego uznanie.
- Brak sprzeciwu w toku postępowania: W toku postępowania sądowego dłużnik nigdy nie wniósł przeciwko roszczeniu sprzeciwu zgodnie ze stosownymi wymogami proceduralnymi wynikającymi z prawa państwa członkowskiego wydania. Ważne jest, że jeżeli dłużnik nigdy nie wniósł sprzeciwu, sąd musi zbadać, czy milczenie lub brak działania dłużnika można uznać za milczące uznanie roszczenia zgodnie z prawem państwa członkowskiego wydania – może to wyglądać różnie w zależności od państwa.
- Brak stawiennictwa po początkowym zakwestionowaniu: Dłużnik nie stawił się ani nie był reprezentowany na rozprawie sądowej dotyczącej tego roszczenia, po początkowym zakwestionowaniu roszczenia w toku postępowania sądowego. Warunkiem jest, że na mocy prawa państwa członkowskiego wydania takie zachowanie traktuje się jako milczące uznanie roszczenia lub przyznanie faktów przedstawianych przez wierzyciela.
Informacje wymagane do wszczęcia postępowania o ETE
Przed wnioskiem o Europejski Tytuł Egzekucyjny należy najpierw wszcząć postępowanie sądowe w którymkolwiek państwie UE (poza Danią), w którym po jednej stronie stanie dłużnik. Aby wszcząć postępowanie co do istoty sprawy, należy do sądu złożyć odpowiedni dokument. Bez względu na to, w jakim państwie będzie składany, musi spełniać minimalne wymogi, czyli musi zawierać:
- Nazwiska i adresy stron;
- Kwotę roszczenia;
- Jeżeli zażądano odsetek od roszczenia, stopę procentową oraz okres, za jaki odsetek zażądano, chyba że odsetki ustawowe są doliczane automatycznie do kwoty głównej zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym wydano orzeczenie;
- Określenie podstawy roszczenia.
Przy składaniu takiego dokumentu należy poinformować dłużnika, jakie kroki musi podjąć w celu zakwestionowania roszczenia. Takie informacje można zawrzeć już w dokumencie wszczynającym postępowanie, ale można je doręczyć dopiero w wezwaniu na rozprawę sądową. Takimi informacjami są:
- Wymagania proceduralne do zakwestionowania roszczenia, w tym termin, w jakim można zakwestionować roszczenie na piśmie lub termin rozprawy sądowej (zależnie od przypadku);
- Nazwę i adres instytucji, do której kieruje się odpowiedź lub przed którą należy się stawić (zależnie od przypadku);
- Wskazanie, czy zachodzi przymus adwokacko-radcowski;
- Konsekwencje braku sprzeciwu lub niestawiennictwa, w szczególności, zależnie od przypadku, możliwość wydania orzeczenia lub jego wykonania w stosunku do dłużnika oraz odpowiedzialność za koszty związane z postępowaniem sądowym.
Bez względu na to, czy będą one zawierać informacje odnośnie zakwestionowania roszczenia, dłużnikowi należy doręczyć dokument wszczynający postępowanie oraz wezwanie na rozprawę.
Jak ubiegać się o wydanie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego (ETE)?
Wniosek o wydanie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego musi zostać skierowany do właściwego organu w państwie członkowskim wydania. Zwykle będzie to sąd rozpoznający sprawę co do istoty. Wniosek można złożyć w dowolnym terminie – w momencie wszczęcia postępowania lub później. To elastyczność, która ułatwia odzyskiwanie długów z UE.
Co jeżeli dochodzi do odmowy wydania ETE?
Niekiedy, pomimo spełnienia większości wymogów, może dojść do odmowy wydania Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego. W takich sytuacjach wierzyciel ma jednak możliwości działania.
Kiedy nie zachowano minimalnych standardów dotyczących doręczeń
Jeżeli sąd odmówił wydania ETE przez wzgląd na brak doręczenia dłużnikowi dokumentu wszczynającego postępowanie lub wezwania na rozprawę sądową, można naprawić tą niezgodność. Wierzyciel może złożyć nowy wniosek o Europejski Tytuł Egzekucyjny, jeśli:
- Orzeczenie zostanie doręczone dłużnikowi zgodnie z wymogami art. 13 lub 14 oraz
- Dłużnik ma możliwość zaskarżenia orzeczenia za pomocą środków umożliwiających pełną kontrolę sądową oraz został należycie poinformowany w orzeczeniu lub wraz z nim o wymogach proceduralnych dotyczących takiego zaskarżenia, w tym o nazwie i adresie instytucji, w której należy złożyć środek zaskarżenia oraz, odpowiednio do przypadku, o terminie jego złożenia oraz
- Dłużnik nie zaskarżył orzeczenia zgodnie ze stosownymi wymogami proceduralnymi.
W takich okolicznościach sąd może wydać zaświadczenie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego.
Jeżeli Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego nie wydano z innych względów
Wierzyciel ma dwie możliwości, jeśli Europejski Tytuł Egzekucyjny nie został wydany z innych powodów:
- Odwołać się od odmowy wydania Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego, jeżeli możliwość taką przewiduje prawo krajowe;
- Dochodzić wykonania orzeczenia w innym państwie członkowskim zgodnie z procedurą exequatur, określoną rozporządzeniem nr 44/2001 (Link do rozporządzenia).
Jeżeli Europejski Tytuł Egzekucyjny zawiera błąd
Jeżeli między orzeczeniem a zaświadczeniem ETE zachodzi różnica wynikająca z istotnego błędu, wierzyciel może zwrócić się do sądu wydającego zaświadczenie o jego sprostowanie.
Co może zrobić dłużnik w odpowiedzi na Europejski Tytuł Egzekucyjny (ETE)?
Dłużnik, na którego został wydany Europejski Tytuł Egzekucyjny, również posiada pewne możliwości działania, zarówno w państwie wydającym ETE, jak i w państwie wykonującym.
W państwie wydającym ETE
Dłużnik może, podobnie jak wierzyciel, zwrócić się do sądu wydającego zaświadczenie o sprostowanie istotnego błędu, który się na nim znalazł. Jeżeli ETE w sposób oczywisty został wydany niesłusznie – np. w przypadku kiedy dłużnik tak naprawdę nie jest dłużnikiem, albo kiedy sprawa toczy się w sposób sporny – osoba, do której tytuł był skierowany, może zwrócić się do sądu go wydającego o cofnięcie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego. Jeśli już to zrobi, nie obowiązują żadne konkretne ogólnoeuropejskie przepisy odnoszące się do tej procedury – każde państwo będzie więc korzystać ze swojego prawa krajowego.
W przypadku utraty (zawieszenia lub ograniczenia) wykonalności przez orzeczenie na mocy prawa państwa członkowskiego, w którym wydano orzeczenie, dłużnik może zwrócić się do sądu, który wydał orzeczenie, o zaświadczenie stwierdzające brak lub ograniczenie wykonalności. Dłużnik może też odwołać się od orzeczenia, na którego podstawie został wydany ETE. W takim wypadku, dopiero jeżeli okaże się, że to odwołanie nie przyniosło skutku, wierzyciel może uzyskać nowe zaświadczenie ETE.
W państwie wykonującym ETE
Dłużnik może ubiegać się o odmowę wykonania orzeczenia, jeżeli orzeczenie opatrzone zaświadczeniem Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego nie da się pogodzić z wcześniejszym orzeczeniem wydanym w jakimkolwiek państwie członkowskim bądź w państwie trzecim, pod warunkiem że:
- Wcześniejsze orzeczenie zostało wydane w odniesieniu do tego samego przedmiotu sporu i dotyczyło tych samych stron;
- Wcześniejsze orzeczenie zostało wydane w państwie członkowskim wykonania lub spełnia warunki konieczne do jego uznania w państwie członkowskim wykonania;
- Niemożność pogodzenia orzeczeń nie została i nie mogła zostać podniesiona w postępowaniu sądowym w państwie członkowskim wydania.
Dłużnik może też ubiegać się o zawieszenie albo ograniczenie wykonywania orzeczenia, jeżeli zaskarżył zaświadczenie, na którego podstawie wydany został ETE, albo jeżeli złożył wniosek o sprostowanie lub cofnięcie ETE.
Podsumowanie: Europejski Tytuł Egzekucyjny – prosty sposób na odzyskanie długów w UE
Europejski Tytuł Egzekucyjny może być bardzo prostym i efektywnym sposobem na windykację należności w krajach Unii Europejskiej. Jest to narzędzie, które bez dodatkowych procedur sądowych i formalności, może doprowadzić do odzyskania długów (w tym związanych z alimentami) w wypadku, kiedy dłużnik znajduje się za granicą. Poza wymaganiami odnośnie charakteru sprawy (musi być element transgraniczny oraz sprawa musi być o roszczenie bezsporne) nie ma on szczególnych wymagań, jeśli chodzi o dodatkową dokumentację. Przy okazji pozwala na korzystanie z możliwości wprowadzania poprawek, jeśli chodzi o istotne błędy czy braki pisma. Jest to więc niezwykle pomocne narzędzie, choć często niedoceniane, jeżeli chodzi o wykonywanie orzeczeń w innych krajach Unii Europejskiej.
Jeśli kontrahent zagraniczny zwleka z zapłatą faktury lub masz świadomość zagrożenia niewypłacalnością firmy, z którą współpracujesz i chciałbyś zabezpieczyć się przed brakiem funduszy ze strony kontrahenta na pokrycie Twoich należności – skontaktuj się z nami. Chętnie wesprzemy Cię w zabezpieczeniu Twoich interesów i odzyskiwaniu długów z UE!
👉 Skontaktuj się z nami!
E-mail: sekretariat@bktkancelaria.pl
Tel: +48 606 608 089
Kontakt: https://bktkancelaria.pl/kontakt/
