Tym z Państwa, którym w dniu 1 stycznia 2019 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, prawo to przekształci się automatycznie w prawo własności. Grunty zabudowane na cele mieszkaniowe to grunty zabudowane wyłącznie budynkami:

  • mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
  • mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowa lokali to lokale mieszkaniowe.

Użytkowanie wieczyste – zmiany 2019

Prawo własności gruntu podlega ujawnieniu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków automatycznie. Organy, które dotychczas pobierały opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego, mają obowiązek sporządzić zaświadczenie potwierdzające przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Dokument ten następnie zostanie przekazany do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej, w terminie 14 dni od dnia jego wydania. Sąd dokona z urzędu wpisu własności gruntu oraz wpisu roszczenia o tzw. opłatę przekształceniową w księdze wieczystej nieruchomości.

Zaświadczenie zostanie wysłane również do właścicieli przekształconych gruntów bez żadnych dodatkowych opłat. Organ ma na to 12 miesięcy od dnia przekształcenia. Można jednak wnioskować o wydanie i doręczenie takiego zaświadczenia wcześniej. Od wydania zaświadczenia na wniosek będzie pobierana opłata skarbowa w wysokości 50 zł.

Na stronie Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju widnieją wzory wniosków o wydanie takiego zaświadczenia. Do wyboru są dwie opcje w zależności od tego, jak szybko urząd ma dostarczyć zaświadczenie. Standardowo są to 4 miesiące od dnia złożenia takiego wniosku. Jeżeli jednak właściciel zamierza dokonać jakiejś czynności prawnej, do której wymagane jest omawiane zaświadczenie, może złożyć specjalny (szybszy) wniosek. Uprawnia on do otrzymania zaświadczenia w terminie 1 miesiąca. Trzeba jednak dokładnie uzasadnić dlaczego zaświadczenie jest potrzebne tak szybko.

Wzory wniosków można pobrać stąd: https://www.miir.gov.pl/strony/zadania/gospodarka-nieruchomosciami/przeksztalcenie/

Opłaty za przekształcenie

Co do zasady, przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności jest odpłatne. Zgodnie z ustawą należy przez kolejne 20 lat uiszczać coroczne opłaty równe dotychczasowym opłatom rocznym. Obowiązek ten będzie dotyczyć każdego kolejnego właściciela nieruchomości, aż do momentu, gdy okres 20 lat się zakończy.

Termin wnoszenia takiej opłaty będzie upływać 31 marca każdego roku. Jednakże opłatę za 2019 r. trzeba będzie uiścić do 29 lutego 2020 r. Opłaty będą waloryzowane.

Użytkowanie wieczyste

Bonifikata za jednorazowe uiszczenie

Istnieje możliwość dokonania opłaty jednorazowo. Wiąże się to ze sporymi upustami (bonifikatą). W ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów określono wysokość bonifikaty udzielanej w razie wniesienia jednorazowej opłaty za przekształcenie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wynosi ona między 10% a 60% wartości opłaty w zależności od tego, w którym roku po przekształceniu opłata ta zostanie wniesiona. Jeżeli opłata zostanie uiszczona w 2019 roku upust wynosi 60%. W kolejnych latach bonifikata maleje o 10% rocznie. Dotyczy to jednak tylko gruntów, których dotychczasowym właścicielem był Skarb Państwa. W przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego (np. gminy) o udzieleniu bonifikaty i jej wysokości zdecyduje właściwa rada albo sejmik. Teoretycznie może mieć zatem miejsce sytuacja, że wysokość bonifikaty w poszczególnych gminach będzie się różnić.

Zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej z wnioskiem o udzielenie bonifikaty kierować należy do organu, który pobierał dotychczas opłaty za użytkowanie wieczyste. Wzór pisma można pobrać ze strony Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju. Po złożeniu wniosku, organ w ciągu 14 dni ma obowiązek poinformować o wysokości opłaty jednorazowej i sposobie jej uiszczenia.

W przypadku braku zgody na wysokość ustalonej w zaświadczeniu wysokości opłaty przekształceniowej, istnieje możliwość jej zaskarżenia poprzez złożenie wniosku do właściwego organu w ciągu 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia. Organ na nowo dokona weryfikacji opłaty wraz z ewentualną bonifikatą i wyda decyzję. Do czasu zakończenia postępowania należy uiszczać dotychczas naliczoną opłatę. Ustalona na nowo opłata będzie obowiązywać od dnia przekształcenia.

Co z przekształceniem gruntów w spółdzielniach mieszkaniowych?

Jeżeli przynajmniej jedno mieszkanie w budynku spółdzielczym będzie miało wyodrębnioną własność to automatycznie cały budynek będzie podlegał nowej ustawie przekształceniowej. Osoby, posiadające spółdzielcze lokatorskie lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie będą uiszczały opłaty przekształceniowej. Zrobi to, w stosunku do lokali nie objętych odrębną własnością, spółdzielnia mieszkaniowa. Po przekształceniu prawa spółdzielczego w odrębną własność lokalu, każdoczasowy nabywca będzie zobowiązany do samodzielnego opłacania należności.

A co z gruntami zabudowanymi po 1 stycznia 2019r.?

W przypadku gruntów, które po 1 stycznia 2019 r. zostaną zabudowane budynkami mieszkalnymi, prawo użytkowania wieczystego tego gruntu przekształci się w prawo własności z dniem oddania budynku mieszkalnego do użytkowania. Zaświadczenie o przekształceniu zostanie wydane na wniosek właściciela w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Obowiązek wnoszenia opłaty za przekształcenie powstanie z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekształcenie.